Гэрлийг би хайхгүй, би өөрөө гэрэлтэх болно.
Өөртөө зориулж энэ блогийг нээлээ.
Надтай хамааралтай бүхэн орох болно.
Хорвоо Дэлхий уудам, хийх ажил их байна.


"Хүний эрх" гэдэг өөрөө хүн болгоны мэддэг сэдэв боловч бас нөгөө талаараа хүн бүрийн мэддэггүй зүйл байдаг. "Хүний эрх гэж юу вэ?" гэж асуувал та юу гэж хариулах вэ? Ер нь эрхээ мэддэг байх шаардлагатай юмуу? Энэ юунд хэрэгтэй юм бол? Энэ талаар ямар мэдлэгтэй вэ? Мэдээллээ хаанаас авах ёстой вэ? гээд олон олон асуултууд гарч ирэх байх. Гэтэл хариулт нь хаана байна вэ? Хариултыг нь хайж байгаа хүмүүс хэр олон бол?
Хуулинд хийж болно гээд зөвшөөрөгдсөн бүхэн бидний эрх мөн байж чадах уу? Тэгвэл хуулиар батлагдаагүй үлдсэн бүхэн юу болох вэ?
Та эрхээ эдлэнэ гэхийг юу гэж ойлгож байна?
Нэг хүний эрх нөгөө хүний эрхээр хязгаарлагдана гэдэг үнэн үү? санал нийлж байна уу? Яагаад?
Ажил дээрээ ч юмуу гэртээ байж байтал гэнэт нэг цагдаа орж ирээд таныг баривчлах тушаалтай байна, дагаад явна уу гэвэл та ямар хариу үйлдэл үзүүлэх вэ? Энд таны эрх зөрчигдөж байна уу?
Хүний эрх гэдэг угаас биднийг хүн болж төрөхөд л заяагдсан жам ёсны зүйл байдаг. Эрх бол өөрөө хүний хэрэгцээнээс урган гарч ирж байдаг заяамал зүйл юм. Угаас төрлөхийнх учраас түүнийг хуульчилж тогтоох эрх хэнд ч байхгүй байдаг гэсэн үг гэж ойлгоном. Түүнийг зүгээр л улс орон бүр өөр өөрийн хэм хэмжээнд хуулиар баталгаажуулж өгдөг л байх.
Амьд явах, Халдашгүй эрх чөлөөтэй байх, Өмч хөрөнгөтэй байх гэсэн үндсэн гурван эрхэнд тулгуурлан хүний эрх урган гарч байдаг гэж ойлгож байна. Тэгвэл таны эрх яг одоо зөрчигдөөгүй гэдэгт итгэлтэй байна уу? Үүнийг мэдэхийн тулд хүнд хамгийн ойрхон байдаг бичил ертөнцөөс харж дүгнэж болно. Тэр нь Гэр бүл, найз нөхдийн хүрээлэл, ажлын байрыг хэлж байгаа юм.
Хэрэв зөрчигдөж байгаа бол хамгийн түрүүнд хаана, хэнд хандах хэрэгтэй вэ? Үнэндээ үүнийг би ч бас мэдэхгүй л байна. Би хүний эрхийн мэргэжилтэн биш. Зүгээр л эрхээ мэдэхийг хүсч буй энгийн нэгэн иргэн хүн. Дээрх асуултуудын хариултыг хайж буй жирийн нэгэн ажилтан.
Бид яагаад эрхээ мэдэхгүй байна вэ? Гэтэл хүний эрхийн талаар ойлголтуудыг хүмүүст түгээж чадаагүй нь хэний буруу вэ?
Эцэст нь Хүний эрхийг эдлэх цорын ганц нөхцөл нь хүн байх явдал гэж ойлгоном. Та хүн мөн үү? Тэгвэл таны эрх юу вэ?
Харин би энэ үгтэй санал нийлдэг.
Тиймээ, “Цаг хугацаа хэзээ ч урсан өнгөрдөггүй, харин бид л урсан өнгөрдөг юм.” гэж нэгэн гүн ухаантан хэлсэн байдаг. Цаг хугацаа мөнх.
Амьдрал богинохоно, түүнийг сайхан өнгөрүүлэх хэрэгтэй. Гэвч амьдралын үнэ цэнэ урт богинодоо биш утга учиртай өнгөрүүлсэн эсэхдээ л оршдог юм шиг. Цаг нь ирж үхэхийн цагт харамсах зүйлгүй байна гэдэг амьдралын утга учир юм болов уу?
Гэтэл бид өдий залуугаасаа алхам тутамдаа харамсаж амьдардаггүй гэж үү?
Шалгалтандаа муу дүн авсан оюутан :
- Хэрэв надад цаг байсан бол би шалгалтандаа бэлдэх л байсан
Төгсөх 4-р курсын оюутан:
- Хэрэв би одоо л 1-р курс байсан бол , анхнаасаа л хичээх байсан
Хэн нэгнээс ажлын санал авч чадаагүй нэгэн:
- Хэрэв би оюутан байхдаа цагаа хий дэмий үрээгүйсэн бол , би энэ ажилд тэнцэх л байсан
Хэрэв, хэрэв, хэрэв ... эцэс төгсгөлгүй үргэлжлэх шалтгаанд эцэс төгсгөлгүй үргэлжлэх шалтаг. Унасан бөхөд шалтаг мундахгүй гэдэг энэ л байх.Найзуудаа, Амьдрал гэдэг чинь хэрэв гэдэг асуултанд хариулдаг шалтаг биш шүү дээ !
Xүмүүний амьдралд бид зөвхөн үхэхийн төлөө л төрсөн гэж бодохгүй л байна. Энэ хорвоод ямар нэгэн утга учиртай л ирсэн байх учиртай. Тийм биш гэж үү? Тиймгүйсэн бол яг одоо үхэхэд харамсах зүйл юун? Амьдрал бол цагийн хэлхээс. Урсан өнгөрөх хором бүрийг бид хайрлаж, үнэ цэнэтэйгээр өнгөрүүлэх ёстой. Учир нь тэр цаг хугацаа дахин хэзээ ч эргэн ирэхгүй шүү дээ. Хадгалж болдоггүй нэг л зүйл байдаг нь амьдрал буюу цаг хугацаа юм. Цаг хугацааг дараа гэж хойш тавьсаар байтал тэрээр өнгөрөн оддог юм. Тэгээд амьдралынхаа эцэст та:
- Хэрэв би цагийн үнэ цэнийг эртхэн ухаарч ойлгосон бол миний амьдрал ийм байхгүй л байх байсан гэж харамсах болно. Харин та одоо дэмий өнгөрүүлсэн цаг хугацааныхаа хойноос харамсах хэрэг юун? “Өнгөрсөн бол сургамж, өнөөдөр бол бэлэг, харин маргааш бол боломж” гэсэн үг байдаг. Өнгөрсөнийг өөрчлөх боломжгүй ч гэлээ,маргашийг бид өөрчилж чадна. Бүх зүйл дууссан хойно ч гэсэн ирээдүй ямагт үлддэг юм.
Амьдрал бол боломж түүнийг бүү алд
Амьдрал бол мөрөөдөл түүнийг биелүүл
Амьдрал бол хайр тиймээс хайрла
Амьдрал бол зовлон түүнийг даван туул
Амьдрал бол оньсого, түүнийг олж таа
Амьдрал бол аз жаргал түүнийг мэдэр.
Хэрэв амьдралд хайртай бол цагаа бүү дэмий үр
Амьдрал гэдэг чинь цагийн хэлхээ юм.
Б. Франклин



Өглөө автобусандаа суутал кондуктор эгч билет тасласаар надруу дөхөж ирлээ. Өөрийн эрхгүй ямар хөөрхөн кондуктор вэ? гэж бодох зуур мөнгөө гаргаж өглөө.
Үнэхээр царайлаг юмаа гэж бодоод дахин хартал хажууд байсан ах гуай бас түүнийг ширтэн сууна.
Бодвол надтай ижил бодолтой байсан бөгөөд түүний хөөрхөн царайнаас нүдээ салгахыг ч хүсээгүй биз дээ. Тэрхэн үед
"Гоо сайхан ертөнцийг аврана." гэсэн үг тархинд харван орж ирэв. Бодолд автав. Гоо сайхан ертөнцийг авардаг байтал энэ хөөрхөн кондуктор өдрийн турш хоёр хөл дээрээ зогсон элдвийн хүмүүст билет таслах нь ямар авралгүй ертөнц вэ? гэж бодход хүргэв...
Ийм хөөрхөн байж кондуктор хийгээд зогсож буй түүний энэ хувь тавилангийн буруутан нь магадгүй өөрөө байсан бизээ. Азгүй л байна даа гэсэн бодол төрлөө.
Түүний толгойд юу байдаг бол? Тэр оюутан байхдаа ямар охин байсан бол? Хичээл номоо хийдэг байсан болов уу? Эсвэл өдөр бүр болзоонд явж ...
Түүний одоогийн мөрөөдөл зорилго нь юу юм бол?
Яагаад кондуктор хийж байгаан бол? гэсэн түмэн бодол толгойд эргэлдэнэ.
Эцэг эхээс түүнд хөөрхөн царай заяажээ. Гэхдээ түүний хөөрхөн царай ертөнцийг биш юмаа гэхэд өөрийг нь аварсан уу? гэдгийг бодох л хэрэгтэй.
Хүрээ Дээд Сургуулийн жирийн нэгэн оюутан залуу, хичээлээ тараад юу хийдэг бол? гэж ер бодож байсан уу?
Хичээл эрт тарчихлаа, ашгүй дээ цонхтой гэнээ.... гэсээр ангиасаа уван цуван гарч буй залуус хаашаа тэгтлээ яарна вэ?
Нөгөө л Бадмаараг, Нөгөө л Төгөлдөр , Нөгөө л Үүрээгийн PC.
Энэ гурван газар эргэлдсээр өдрийг барна. Маргааш нь энэ бүхэн яг л адил давтагдана. Заримдаа бүр хичээлээ таслаад покер тоглож, PC-нд өнжих нь ёс юм шиг.
Хоног өдрүүд өнгөрсөөр... Нэг мэдэхнээ төгсөх болчихсон байгаагаа ухаарна. Дөрвөн жил ямар хурдан юм бэ? гэж худлаа баахан цагийн хойноос харуусана. Үнэндээ цаг хугацаа биш өөрөө усран өнгөрч буйгаа ч үл анзааран гаслана. Цаг хугацаа хэзээ ч урсаж алга болохгүй эцэс төгсгөлгүйгээр үргэлжлэх болно, харин хүмүүн бидэнд хязгаар бий.
Сурсан мэдсэн юм байна уу? Төгсөөд яана даа? гэсэн бодол хүн бүрийн толгойг гашилгана.
Одоо дипломын ажлаа яаж хийнэ дээ? Гэсээр сэдэв сонголттойгоо тулгарна. Үстэй толгойгоо зулгайж, шар махтайгаа хатаж сургууль дээрээ хонон өнжин байж хугацаанд нь багтааж дипломоо хамгаалах цагтай тулгарна. Хүссэн хүсээгүй төгсөхөөс хойш гээд нэг сэдэв сонгоод хийсэн болдог.
Юу вэ? Бид гурван жилийг дэмий урсган өнгөрүүлж үлдсэн ганц жилээ дипломоо авахын төлөө зүтгэсээр дуусгаж байгаа юмуу?
Тэр диплом тэгээд хэнд хэрэгтэй гэж?
Боддоо!!! Одоо дипломын дүнгээр хүнийг үнэлдэг цаг аль хэдийнэ өнгөрснийг бид бүгд мэднэ. Гэхдээ дипломоо аваад төгсөнө шүү!
Тэгээд төгсөлтийн баяраа хийж дуусаад нэг сайхан наргиж аваад амьдрал гэдэг зовлонгийн далайд унчихаад ажил ажил гээд л ....
Ажил олдохгүй байна. Юу ч хамаагүй хийж гарна. Удалгүй
оюутан байхад сайхан байж дээ гээд л дурсаж эхлэнэ.
Энэ бүгд жил бүр л давтагдана. Аргагүй шүү дээ.
Яагаад гэдгийг мэдэх үү? Яагаад гэвэл би дээр хэлсэн байгаа. Гурван жилийн дараа гэнэт ухаан ордог тэгээд нэг жил нь диплом авахын тулд шар махтайгаа хатна.
Оюутнуудаа !!! жоохон бодитойгоор сэтгэх цаг одоо болсон. Хоёр биш юмаа гэхэд нэг алхмын цаад талыг харж явбал бидэнд илүү дэмтэй байх болноо. Одоо шинэхэн оюутан болж байгаа залуустаа хэлэхдэд Ах эгч нарынхаа алдааг битгий давтаарай. Алдаан дээр нь суралцаад гар, хийгээгүй зүйлийг нь хийгээд гар, мэдээгүй зүйлийг нь мэдээд гар. Тэгэвэл дээрхтэй адил ирээдүй таныг дайрч биш тойрч гарах болноо.